YAPILARDA DEPREM SİSMİK İZOLATÖRLERİ

Türkiye genelinde son günlerde artan depremler nedeniyle, depremlerle ilgili birçok terim sık sık gündeme gelmeye başladı. Bu terimlerden biri de deprem izolatörü olarak da bilinen sismik izolatör.

Sismik izolatör nedir? Sismik izolasyon, deprem meydana geldiğinde sarsıntıları absorbe etmek ve hasarın doğrudan binaya iletilmesini önlemek için tasarlanmış bir yapıdır. Temel ile bina arasına sarsıntıyı emen özel bir cihaz yerleştirilmiştir, böylece çok fazla titreme hissetmezsiniz.

Birçok fay hattı üzerinde bulunan ve deprem ülkesi olarak da bilinen Türkiye’de hemen hemen her gün ufak şiddetli bile olsa depremler meydana gelmektedir. Depremden en çok, dayanıklılığı düşük olan binalar etkilenmektedir. Ancak sismik izolasyon sayesinde bu yapıların, depreme dayanıklılık kapasitesi arttırılabilmektedir.

SİSMİK İZOLATÖR MESNET TİPLERİ:

KURŞUN ÇEKİRDEKLİ SİSMİK İZOLATÖR MESNETLER

Kurşun çekirdekli mesnetler deprem enerjisinin yapıda meydana getireceği zararları azaltmak için kullanılan bakım gerektirmeyen uzun ömürlü mesnetlerdir. Yüksek enerji sönümleme kapasitesi ve yatay hareketleri azaltma imkanı basit elastomerik mesnetlere göre en büyük avantajıdır. Kurşun çekirdekli mesnetler, mesnet yüksekliğinin %70’in den %200’üne kadar yatay hareket kapasitesine sahip olacak şekilde dizayn edilirler.

Deprem yüklerinin dizayn yüklerinden fazla gelmesi durumunda kauçuk izolatörler büyük elastikiyet kabiliyetleri sayesinde stabilitesini koruyarak yüksek kesme kuvvetlerini alırlar.
Kauçuğun elastikiyeti sayesinde yapı deprem sonrasında orijinal konumuna geri döner.

YÜKSEK SÖNÜMLEMELİ KAUÇUK İZOLATÖR MESNETLER (HDRB İZOLATÖRLER)

HDRB sismik izolatörler, elastomer ve çelik tabakaların birbirine vulkanize edilmesinden oluşuyor.

Çelik plakaların kullanılması sonucunda düşey yönde yüksek rijitliğe sahip olabilen ve yapıların ağırlığını taşıyabilen hdrb yüksek sönümlü sismik izolatörler, aynı zamanda yatay yönde büyük deplasmanlarda yapabilirler.

İzolatör sisteminde kullanılan elastomerin en verimli özelliği enerji sönüm kabiliyeti sergileyebilmesidir. Bahsedilen izolatör sistemi kullanılarak yapının periyodunu arttırmak ve deprem etkilerini önemli bir derecede azaltmak mümkün olur.

HDRB izolatörler dış ankraj plakalarına civatalanırlar ve böylece ankraj milleri kullanılarak yapıya montajı sağlanır. 

Müşteri istekleri doğrultusunda dikdörtgen veya dairesel şeklinde imal edilebilirler.


SÜRTÜNMELİ SARKAÇ TİPİ SİSMİK İZOLATÖRLER (FPS)

Sürtünme yolu ile enerjiyi sönümleme prensibi ile çalışmaktadır. Bu tip izolatörlere etki eden sismik kuvvetlerin statik sürtünme kuvveti limitini geçmesi durumunda, izolatörde bulunan çelik küre iç bükey alt plakanın üzerinde kaymaya başlamaktadır. Bu hareketten sonra izolatör, bulunduğu yapının sarkaç gibi salınım yapmasını sağlamaktadır. Oluşan dinamik sürtünme kuvveti ile izolatörün konkav geometrisi deprem enerjisinin sönümlenmesini sağlar. Sarkaç izolatörler taşıyıcı sistemin ihtiyacına göre tek eğri yüzeyli veya çok eğri yüzeyli olarak tasarlanmaktadırlar. Diğer modeller ile karşılaştırıldığında boyutları daha küçüktür. En önemli avantajlarından biri, yapıya etkimesi mümkün olan burulma etkileri engellemektedir.


 

Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

Tiny House'lar ne kadar yasal?